Karşı Vekalet Ücreti Öderken Stopaj Kesintisi Yapılmaması Halinde Makbuzun Stopaj Gösterilmeden Düzenlenebileceği

1- Karşı Vekalet Ücreti Öderken Stopaj Kesintisi Yapılması Zorunluluğu

Bilindiği üzere Gelir Vergisi Kanunu madde 94 gereğince, düzenlemede yer alan kişilerin karşı vekalet ücreti ödemesi yaparken gelir vergisi tevkifatı yapması (stopaj kesintisi) yapması zorunludur. Söz konusu zorunluluğun yerine getirilmemesi, halinde bu kişilerin ne gibi yaptırımlarla karşılaşacağı çalışmanın konusuna girmemektedir. Kısaca ifade etmek gerekirse, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 17.02.2021 tarihli B.07.1.GİB.4.06.16.01-120[94-11/10]-215 sayılı özelgesinde vergi tevkifatı yapması gerektiği halde yapmayanlar için şu ifadeye yer verilmiştir:  “Firmanızın Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılan tevkifat yapmakla sorumlu kişilerden olması nedeniyle herhangi bir sebeple tevkifat yapmadan ödemede bulunmanız halinde, firmanızca vergi sorumluluğu yerine getirilmemiş olunacağından cezalı işleme muhatap kalınacağı tabiidir.”

2- Stopaj Kesintisi Yapmadan Ödeme Yapılması Halinde Düzenlenecek Makbuzda Stopaj Gösterilmez

Vergi tevkifatı yükümlülülerinin, özellikle küçük-orta büyüklükteki işletmelerin, karşı vekalet ücreti ödemelerinde bu yükümlülüklerini yerine getirmedikleri, stopaj kesintisi yapmaları gerektiğini bile bilmedikleri sık sık görülmektedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde düzenlenecek makbuzun stopajsız düzenlenmesinin mümkün olduğu, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 19.08.2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 94-1349 sayılı özelgesinde şöyle ifade edilmiştir: “icra dairelerince ödenen vekâlet ücretinden gelir vergisi tevkifatının,  borçlu tarafından icra dairesine ödeme esnasında yapılması gerekmekte olup, avukat tarafından icra dairesinden vekalet ücreti tahsil edilirken serbest meslek makbuzunun da borçlu tarafından kesinti yapılıp yapılmadığı bilgisine göre düzenlenmesi gerekmektedir.”

3- Tevkifat Sorumlusunun Kesintiyi Yapması Ama Ödememesi Halinde Avukatın Sorumluluğu

Uygulamadaki diğer problemlerden biri de kesintiyle sorumlu kişilerin kesintiyi yapıp beyanname döneminde bildirmemesi veya bildirse de ödememesi halinde Avukatın mahsup ve iade taleplerinde problem yaşamasıdır. Konuyla ilgili olarak İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 17.11.2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 94-2032 sayılı özelgesinde: “Bu açıklamalara göre, tevkifat uygulanmak suretiyle icra dairesi tarafından şahsınıza "reddiyat makbuzu" ile ödemesi yapılan yasal avukatlık (vekalet) ücreti üzerinden tevkif edilen verginin, tevkifatı yapanlarca ödenip ödenmediğinin tarafınızca takip edilmesi gerekmemekte olup, ödenmemesi durumunda sorumluluğunuz da bulunmamaktadır.” Şeklinde görüş belirterek aslında vergi dairelerinin aleyhte tutumlarının hatalı olduğunu göstermektedir.

Sonuç Olarak

Gelir Vergisi Kanunu madde 94 gereğince gelir vergisi tevkifatı (stopaj kesintisi) sorumluları tarafından ödenecek karşı vekalet ücretlerinde KDV hariç tutar üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekir. Ne var ki uygulamada bu kesinti, bankalar, sigorta şirketleri ve kamu kurumları dışında kimselerce pek yapılmaz. Vergi dairesi bu durumda Avukatın stopajsız makbuz düzenlemesinin mümkün olduğunu belirtmektedir. Karşı vekalet ücretine ilişkin makbuzun borçlu tarafa düzenlenmesi gerektiği şu yazımızda açıklanmıştı.

Kadir Uyanık

Av. Kadir Uyanık

Yazar, İzmir Barosu'na kayıtlı Avukat olup, aynı zamanda Ticaret Hukuku alanında yüksek lisans eğitimi görmektedir. Çalışmalarını Ticaret Hukuku ve Şirketler Hukuku alanında yoğunlaştırmıştır.